Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια: Νόσος που κόβει την ανάσα

Αποκαλείται «νόσος των καπνιστών» ή «σιωπηλή νόσος». Και οι δύο χαρακτηρισμοί έχουν να κάνουν με τον τρόπο που αυτή επιτίθεται στον οργανισμό. Κάνει την εμφάνισή της ξαφνικά, συνήθως μετά τα 40, παρόλο που η καταστροφή στους πνεύμονες έχει ξεκινήσει πολλά χρόνια νωρίτερα.

«Όταν η πάθησή μου χειροτερεύει, αισθάνομαι πολύ- πολύ αδύναμη. Οποιαδήποτε κίνηση, η παραμικρή κίνηση, γίνεται εξαιρετικά δύσκολη. Αισθάνομαι πως δεν πηγαίνει αρκετό οξυγόνο στους πνεύμονές μου, αισθάνομαι σαν να παθαίνω ασφυξία», λέει η 55χρονη Μάρθα. Πάσχει από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και αυτό που περιγράφει, είναι αυτό που βιώνει στη διάρκεια μιας παροξύνσεως της νόσου– η Μάρθα έχει πολλές τέτοιες, περίπου 6-10 κάθε χρόνο. Τότε, ακόμη και οι πιο απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως το να μπει και να βγει από το αυτοκίνητο, το να ντυθεί ή να περπατήσει, δυσκολεύουν σημαντικά.

«Βασικά συμπτώματα της ΧΑΠ είναι ο χρόνιος βήχας (που πολλοί ασθενείς χαρακτηρίζουν ως τσιγαρόβηχα χωρίς να του δίνουν σημασία, με αποτέλεσμα η διάγνωση να καθυστερεί σημαντικά) και η αποβολή πτυέλων (ιδιαίτερα το πρωί), χωρίς να υπάρχει κρυολόγημα. Όσο η πάθηση επιδεινώνεται, ο ασθενής εμφανίζει δύσπνοια, δυσκολεύεται να ανέβει σκάλες, να κινηθεί γρήγορα ή να μεταφέρει κάτι. Η φύση των συμπτωμάτων δεν δημιουργεί την αίσθηση της αρρώστιας, γι’ αυτό και ο ασθενής αργεί να αναζητήσει βοήθεια. Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζονται κατά τη 5η-6η δεκαετία της ζωής τους, έχοντας καπνίσει μέχρι τότε για 20-30 χρόνια», σημειώνει ο ειδικός πνευμονολόγος –φυματιολόγος κ. Βασίλης Τσούτσος. Άλλα συμπτώματα της νόσου είναι ο συριγμός (σφύριγμα), τα συχνά επεισόδια βρογχίτιδας τον χειμώνα, η κατάθλιψη, η απώλεια βάρους, ο πόνος στον θώρακα και το οίδημα στα κάτω άκρα.

Ο πνευμονολόγος απαριθμεί και τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου:

  • Το κάπνισμα: Είναι η κυριότερη αιτία εμφάνισης ΧΑΠ στον ανεπτυγμένο κόσμο. Ποσοστό 90% των ασθενών με ΧΑΠ είναι ή ήταν καπνιστές για τουλάχιστον 10 χρόνια.
  • Η επαγγελματική έκθεση σε σκόνη και χημικά
  • Ο καπνός του τσιγάρου (παθητικό κάπνισμα). Ποσοστό 25-30% των πασχόντων από ΧΑΠ δεν έχουν καπνίσει ποτέ.
  • Η εσωτερική και ατμοσφαιρική ρύπανση: Παράγοντας με μεγάλη βαρύτητα στις αναπτυσσόμενες χώρες
  • Η κακή διατροφή (το αν κάποιος δεν τρέφεται σωστά σε παιδική ηλικία, αλλά και η κακή διατροφή μετά τη διάγνωση της πάθησης)
  • Παλαιότερες αναπνευστικές λοιμώξεις
  • Το κοινωνικοοικονομικό στάτους
  • Η γήρανση του πληθυσμού

«Σύνθημα» της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια ήταν η φράση «It’s not too late» (=δεν είναι πολύ αργά, σ.σ. να αναζητήσεις βοήθεια), με στόχο να περάσει το μήνυμα ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που οι πάσχοντες από ΧΑΠ μπορούν να κάνουν για να σταματήσουν την πορεία της νόσου και να εξασφαλίσουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Η ΧΑΠ μπορεί να διαγνωστεί με μια απλή εξέταση, που ονομάζεται «σπιρομέτρηση». Η εξέταση μετρά την ποσότητα του εισπνεόμενου και εκπνεόμενου αέρα, καθώς και την ταχύτητα της εκπνοής του.

Προληπτικά, είναι καλό κάθε καπνιστής να υποβάλλεται σε σπιρομέτρηση μια φορά το χρόνο. «Η σπιρομέτρηση πρέπει να μπει στη σκέψη μας, να διαδοθεί και μάλιστα να ξεκινάει από πολύ νωρίς, ήδη από την ηλικία των 20 ετών, προκειμένου να έχουμε μια εικόνα για τις απώλειες που σημειώνονται αναπνευστική λειτουργία του ατόμου, με την πάροδο των ετών», εξηγεί ο κ. Τσούτσος.

Παροξύνσεις

Οι παροξύνσεις της ΧΑΠ έχουν σημαντική επίπτωση στην ποιότητα ζωής των ασθενών, τη νοσηρότητα και την αύξηση του κινδύνου θανάτου. Οι συχνές παροξύνσεις υποδεικνύουν επιδείνωση και εξέλιξη της νόσου.

Οι έρευνες δείχνουν πως, κάθε παρόξυνση στη ΧΑΠ, συνδέεται με επιταχυνόμενη έκπτωση στην πνευμονική λειτουργία και στην κατάσταση της υγείας του ασθενούς, με αυξημένη θνησιμότητα και μεγάλα κόστη περίθαλψης. Σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή μελέτη FRS COPD audit study, το 7% των Ελλήνων ασθενών με ΧΑΠ που θα νοσηλευτεί στο νοσοκομείο λόγω παρόξυνσης, θα πεθάνει εντός 3 μηνών.

Οι οικονομικές αναλύσεις δείχνουν ότι η νοσηλεία λόγω των παροξύνσεων της ΧΑΠ ευθύνεται για το 40-70% όλων των ιατρικών εξόδων σε ασθενείς με ΧΑΠ. Το κόστος νοσηλείας των ασθενών με ΧΑΠ υπολογίζεται στα 24 δισεκατομμύρια δολάρια, μόνο στις ΗΠΑ.

Θεραπεία

Η αντιμετώπιση της ΧΑΠ εξαρτάται από τα συμπτώματα που υπάρχουν και την έκταση της βλάβης των πνευμόνων. «Πολλοί ασθενείς χρειάζονται αγωγή μόνο κατά τις παροξύνσεις και συνήθως πρόκειται για χορήγηση αντιβιοτικών. Οι ασθενείς με συχνά συμπτώματα χρειάζονται, συνήθως, εισπνεόμενα φάρμακα, που διαστέλλουν τους βρόγχους. Ασθενείς με σοβαρή συμπτωματολογία (συχνές παροξύνσεις) μπορεί να χρειαστούν εισπνεόμενα φάρμακα, που περιέχουν κορτιζόνη και σε επιμονή της συμπτωματολογίας, μπορεί να τους χορηγηθεί και οξυγόνο», τονίζει ο κ. Τσούτσος.

αριθμοί

  • η νόσος αναπτύσσεται σιωπηρά για 10-15 χρόνια πριν δώσει τα πρώτα συμπτώματα και διαγνωσθεί
  • 50-60% του πνεύμονα έχει ήδη καταστραφεί όταν ο ασθενής να αρχίζει να έχει σοβαρά συμπτώματα
  • 2/3 των πασχόντων από ΧΑΠ εμφανίζουν συχνές παροξύνσεις
  • 5η αιτία αναπηρίας και 4η αιτία θανάτου αποτελεί η ΧΑΠ σε παγκόσμιο επίπεδο
  • 500.000-600.0o0 είναι οι πάσχοντες από ΧΑΠ στη χώρα μας, όμως οι μισοί  περίπου δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν
  • 30% θα αυξηθούν μέσα στα επόμενα 10 χρόνια οι θάνατοι από ΧΑΠ, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, εκτός αν ληφθούν άμεσα μέτρα για τη μείωση των παραγόντων κινδύνου.


http://lifepositive.gr/